1 op de 6 Nederlandse jongeren heeft wel eens een cyberdelict gepleegd

06-02-2018
16- en 17-jarigen misdragen zich vaker online

Een op de zes jongeren tussen de 12 en de 17 jaar heeft wel eens een cyberdelict gepleegd, bewust of onbewust. In de leeftijdscategorie 16-17 jaar is dit percentage zelfs 33%. Het gaat hier bijvoorbeeld om hacken, je online als iemand anders voordoen om vertrouwelijke gegevens te verkrijgen, het online bedreigen van mensen of het downloaden van films zonder ervoor te betalen. De cijfers komen uit onderzoek dat in opdracht van Safer Internet Centre Nederland is uitgevoerd in het kader van de Safer Internet Days, die plaatsvinden van 6 tot en met 13 februari 2018.


Van de deelnemers aan het onderzoek geeft 3% aan weleens te hebben gehackt en 7% zou dit overwegen. Van de groep 16- en 17-jarigen geeft bijna 14% aan wel eens gehackt te hebben of dit te overwegen als de situatie zich zou voordoen. “Hacken begint voor jongeren meestal met experimenteren. Vaak puur voor de lol”, zegt Marjolijn Bonthuis van Safer Internet Centre Nederland. “Uit dit onderzoek blijkt ook dat de meeste jongeren weten dat hacken strafbaar is, maar de drang om te kijken of iets lukt, wint het op dat moment. En hoe groot is de kans dat je gepakt wordt? Vaak blijf je ongezien, totdat het een keer misgaat. De consequenties kunnen dan groot zijn. We willen jonge hackers graag laten inzien dat ze met hun unieke talenten ook veel kunnen bijdragen aan onze maatschappij, bijvoorbeeld op het vlak van preventie van cybercrime.”
 
Niet de juiste hulp
De net 18-jarige Zawadi Done, applicatie ontwikkelaar en ethische hacker, zegt dat hij met de juiste hulp niet over de grens was gegaan. “Ongeveer een jaar geleden ontdekte ik dat mijn online skills veel beter ontwikkeld waren dan die van mensen in mijn omgeving en ik ging steeds een stapje verder. Ik wist dat ik fout zat, maar tegelijkertijd wist ik ook niet waar ik terecht kon met bijvoorbeeld mijn informatie over een beveiligingslek of mijn vragen.” Op 13 februari aanstaande wordt met ethische hackers (zowel jong als oud), Politie en Openbaar Ministerie gesproken over hoe jonge hackers aan de goede kant kunnen worden gehouden en welke straffen jonge daders zouden moeten krijgen. Op de website www.meldknop.nl* kunnen jongeren terecht voor hulp als zij hebben gehackt.
 
Downloaden zonder te betalen
Van strafbare activiteiten die jongeren online doen staat het downloaden van films, muziek of software zonder hiervoor te betalen met stip op één. 37% van de deelnemers aan het onderzoek heeft dit wel eens gedaan en 22% zou overwegen om dit te doen. 5% heeft wel eens een online product gekocht tegen een prijs die te mooi is om waar te zijn (heling). Niet strafbaar maar wel veel gedaan is valsspelen in een online game: 20% geeft aan dit wel eens te hebben gedaan en 22% zou valsspelen overwegen. 7% geeft aan iemand online gepest of beledigd te hebben, 5% zou dit doen.
 
Strafbaar of niet?
Het onderzoek laat verder zien dat een (ruime) meerderheid van de jongeren adequaat weet in te schatten of een online activiteit strafbaar is. Vooral van hacken en een computersysteem onbruikbaar maken door bijvoorbeeld een DDOS aanval (beide 90%) is bekend dat dit strafbaar is. Maar een online product kopen waarvan de prijs te mooi is om waar te zijn (heling) wordt door 55% niet gezien als strafbaar, terwijl dit wel degelijk het geval is. Wat verder opvalt is dat twee derde van de jongeren ervan overtuigd is dat online pesten of beledigen strafbaar is, terwijl hier in de wet geen specifieke bepaling over is opgenomen.
 
Fysiek versus online
Jongeren beoordelen fysieke misstappen over het algemeen als ernstiger dan online overtredingen. Zo vinden jongeren een film of DVD in de winkel stelen erger dan onbetaald films of muziek downloaden (81% versus 6%). Inbreken in iemands huis vinden ze erger dan in iemands computer inbreken (44% versus 9%) en ze zijn van mening dat in een winkel liegen over je leeftijd erger is dan online frauderen met leeftijd (42% versus 12%). Opvallend is dat meer dan de helft van de deelnemers online en fysiek beledigen of pesten even erg vindt, terwijl spieken als minder erg wordt gezien dan online je rapportcijfer aanpassen (7% versus 78%).
 
Hack Talk: Next Gen Hackers 
Deze Hack Talk -13 februari in Worm Rotterdam (19.00 – 21.00 uur) - is bedoeld om de jonge generatie hackers aan de goede kant te houden door hen en hun leraren, ouders en verzorgers te laten zien dat cyber security een interessante sector is met veel mogelijkheden en creativiteit, duidelijk te krijgen waar de grenzen liggen tussen white hat en black hat hacking en wat we het beste kunnen doen als jonge hackers toch over de grens gaan. Sprekers zijn onder meer Floor Jansen van Team High Tech Crime van de Nederlandse politie en Lisanne van Dijk van het OM. Zij ontwikkelen samen met het bedrijfsleven en de tech community een nieuwe alternatieve straf voor jonge cybercriminelen: HackRight. Daarnaast komen applicatie ontwikkelaar en ethische hacker Zawadi Done, jonge hacker Jurre Groenendijk en Victor Gevers van Guild of Grumpy Grey Old Hackers aan het woord.
 
Safer Internet Day
Op 6 februari 2018 is het wereldwijd Safer Internet Day, een jaarlijks terugkerende dag waarop aandacht gevraagd wordt voor veilig internetgebruik door jongeren.
In Nederland gebruiken we deze dag om een week lang – van 6 t/m 13 februari - aandacht te vragen voor dit onderwerp. Er vinden diverse activiteiten plaats, waaronder de Hack Talk. SIDN presenteert nieuw onderzoek onder ouders en docenten naar digitale vaardigheden van kinderen. 2700 basisscholen kunnen tijdens IPON gratis het lespakket Bendoo Arduino Box ophalen, ontwikkeld door Reshift Digital, Creative Kids Concepts en SIDN. Medewerkers van VodafoneZiggo staan gedurende de Safer Internet Days op verschillende scholen in de klas met het gratis lesprogramma Online-Masters.nl*. In het nieuwe online dossier ‘Je kind online’ geeft de Consumentenbond praktische informatie voor ouders die internet leuk willen houden voor hun kinderen. Met stappenplannen voor betere privacy-instellingen, het blokkeren van aankopen in apps en het beperken van hun schermtijd. Theatergroep Playback is met haar interactieve voorstelling ‘Like’ op diverse scholen te vinden. Mediawijzer initieert de MediaMasters Club over veilig internet. Deze bestaat uit een thuisopdracht over phishing. Leerlingen worden aan de hand van concrete voorbeelden voorbereid op situaties die ze in de praktijk kunnen tegenkomen.
 
Over het onderzoek
In het kader van de Safer Internet Day is het onderzoek ‘Safer Internet Day 2018: Cybercrime onderzocht’ (onder 1.135 jongeren van 12 tot en met 17 jaar) uitgevoerd. Het geeft een beeld van de houding en het gedrag van jongeren ten opzichte van cybercrime. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Safer Internet Centre Nederland, een partnerschap tussen drie partijen: ECP | Platform voor de InformatieSamenleving (met de website Veiliginternetten.nl), het Expertisebureau Online Kindermisbruik en Mediawijzer.net*.

Voor meer informatie: www.saferinternetday.nl*

Overige relevante websites:

*Door op de links met een sterretje te klikken, word je naar een externe website gestuurd. De link opent automatisch in een nieuw tabblad.

Praktische tips

Op school

Internet en sociale media op school

Lees meer

Cybercrime

Criminaliteit via internet

Lees meer

Iets vervelends gebeurd

Online bedreigingen en gevaren

Lees meer