Stap 1. Breng in kaart welke platforms je gebruikt
Kijk eerst welke sociale media je gebruikt en waarvoor je ze nodig hebt.
Bijvoorbeeld:
- Instagram voor foto's en video's.
- X voor korte berichten en het volgen van nieuws.
- YouTube voor video's en kanalen.
- LinkedIn voor professionele contacten en vacatures.
Bepaal welke functies voor jou het belangrijkst zijn. Wil je vooral contact houden met vrienden, berichten publiceren, video's bekijken of een professioneel netwerk onderhouden?
Stap 2. Kies een alternatief dat bij je past
Er zijn verschillende alternatieven die je kunt uitproberen.
- Mastodon: een open, decentraal alternatief voor X. Er is geen centrale eigenaar van het hele netwerk. Je kiest een server die door een zelfstandige organisatie of gemeenschap wordt beheerd. Je hebt veel controle over je ervaring en geen afhankelijkheid van één centraal platform. Het netwerk kan in het begin wat ingewikkelder aanvoelen en je bereikt mogelijk minder mensen dan op X.
- Pixelfed: een privacyvriendelijk, decentraal alternatief voor Instagram, gericht op foto's en afbeeldingen. Ondersteunt onder andere fotoberichten, albums en reacties, zonder advertenties op de officiële dienst. De community en het bereik zijn kleiner dan op Instagram.
- PeerTube: een decentraal alternatief voor YouTube, ontwikkeld door de Franse non-profitorganisatie Framasoft. Video's worden gehost door verschillende zelfstandige platforms die met elkaar kunnen samenwerken. Open technologie, geen afhankelijkheid van één centraal videoplatform en geen advertentiemodel op het platform zelf. Het aanbod verschilt per platform en is niet zo omvangrijk als dat van YouTube.
- XING: een Europees professioneel netwerk uit Duitsland dat je kunt bekijken als alternatief voor LinkedIn. Vooral relevant voor professionele contacten in Duitstalige landen. Het heeft buiten Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland doorgaans minder bereik dan LinkedIn. Er is momenteel geen Europees alternatief met hetzelfde internationale bereik en dezelfde brede zakelijke netwerkmogelijkheden.
Stap 3. Maak een account aan
Heb je een alternatief gekozen? Maak dan een account aan bij het platform dat je wilt uitproberen.
Denk hierbij aan:
- Gebruik een sterk, uniek wachtwoord.
- Schakel tweestapsverificatie in.
- Controleer de privacyinstellingen van je profiel.
- Bepaal wie je berichten en persoonlijke gegevens mag zien.
Bij Mastodon en Pixelfed kies je doorgaans een server. Controleer daarom wie deze beheert en welke regels en privacyvoorwaarden gelden. Je keuze bepaalt mede hoe je account wordt beheerd.
Stap 4. Bewaar je gegevens
Voordat je een bestaand account minder gaat gebruiken of verwijdert, is het verstandig om belangrijke gegevens veilig te bewaren.
Bijvoorbeeld:
- Download foto's en video's die je zelf hebt geplaatst.
- Bewaar belangrijke berichten of contactgegevens.
- Exporteer je gegevens als het platform die mogelijkheid biedt.
- Noteer welke accounts je wilt blijven volgen.
Houd er rekening mee dat je volgers, berichten en contacten niet altijd rechtstreeks naar een ander platform kunt overzetten. Controleer daarom vooraf welke export- en importmogelijkheden beschikbaar zijn.
Stap 5. Bouw je netwerk opnieuw op
Een sociaal netwerk is pas nuttig als de mensen en onderwerpen die je belangrijk vindt er ook te vinden zijn.
Je kunt bijvoorbeeld:
- Vrienden en familie uitnodigen om je op Pixelfed of Mastodon te volgen.
- Interessante accounts en onderwerpen zoeken.
- Op PeerTube nieuwe videomakers ontdekken.
- Je professionele contacten op XING opbouwen als dit bij jouw werkgebied past.
Bij decentrale netwerken kun je vaak ook accounts van andere servers volgen. Daardoor ben je niet beperkt tot mensen die op dezelfde server zitten.
Stap 6. Informeer je contacten
Laat je contacten weten waar ze je voortaan kunnen vinden.
Bijvoorbeeld door:
- Je nieuwe profiel te delen op je oude account.
- Je nieuwe accountnaam in je profielbeschrijving te zetten.
- Belangrijke contacten persoonlijk te informeren.
- Je nieuwe profiel toe te voegen aan je website of e-mailhandtekening.
Zo kunnen mensen je blijven volgen zonder dat je direct al je oude accounts hoeft te verwijderen.
Stap 7. Gebruik beide platforms tijdelijk naast elkaar
Je hoeft niet meteen afscheid te nemen van je bestaande sociale media.
Gebruik je nieuwe platform eerst een tijdje naast je oude account. Zo ontdek je of het goed werkt voor jouw dagelijkse gebruik.
Bijvoorbeeld:
- Mastodon naast X.
- Pixelfed naast Instagram.
- PeerTube naast YouTube.
- XING naast LinkedIn.
Je kunt geleidelijk meer activiteiten naar het nieuwe platform verplaatsen. Houd er rekening mee dat niet iedereen dezelfde alternatieven gebruikt en dat sommige contacten alleen op het oorspronkelijke platform bereikbaar zijn.
Stap 8. Rond de overstap af
Wanneer je nieuwe platform goed werkt, kun je besluiten je oude account minder te gebruiken of uiteindelijk te verwijderen.
Controleer eerst of:
- Je belangrijke foto's, video's en gegevens hebt bewaard.
- Je contacten weten waar ze je kunnen vinden.
- Je nieuwe account goed is ingesteld.
- Je geen belangrijke groepen, berichten of zakelijke contacten kwijtraakt.
Je kunt je oude account ook blijven gebruiken voor specifieke contacten of informatie die nog niet op het nieuwe platform beschikbaar is.